جعل و استفاده از سند مجعول

در این مقاله به جعل و استفاده از سند مجعول می پردازیم

جعل چیست؟

در قانون تعریف مشخصی از کلمه جعل نشده بلکه مصادیق جعل قید شده است.

جعل و تزویر عبارتست از ساختن نوشته یا سند یا ساختن مهر یا امضای اشخاص رسمی یا غیر رسمی،خراشیدن یا تراشیدن یا محو یا اثبات یا سیاه کردن یا تقدیم یا تاخیر تاریخ سند نسبت به تاریخ حقیقی یا الصاق نوشته ای به نوشته دیگر یا بکاربردن مهر دیگری بدون اجازه صاحب آن و نظایر اینها به قصد تقلب

دو کلمه جعل و تزویر مترادفند و از نظر قانونی بین آنها فرقی نیست.

منظور از ساختن نوشته یا سند همان درست کردن یک دستخط و انتساب دادن آن به دیگری است.

منظور از جعل امضاء اشخاص رسمی،اشخاص و مقامات دولتی به معنای اعم خود است و منظور از جعل امضاء اشخاص غیر رسمی افراد عادی جامعه است.

منظور از اثبات این است که  خط خوردگی یا علامت ابطال را از سندی پاک و محو کنند و آن را معتبر جلوه دهند.

آنچه در قابل مجازات بودن جرم جعل و استفاده از سند مجعول شرط است وجود قصد تقلب است به نحوی که موجب اشتباه شود بنابراین اگر کسی اساسا چنین قصدی نداشته باشد جرم جعل محقق نمی شود.به طور کلی در تعقیب کسی به جرم جعل و استفاده از سند مجعول سوء نیت باید وجود داشته باشد.

چند نکته درباره جرم جعل و استفاده از سند مجعول:

-جرم جعل و استفاده از سند مجعول دارای جنبه عمومی است یعنی حتی اگر شاکی پس از طرح شکایت رضایت هم بدهد باز مجرم به جرم جعل و استفاده از سند مجعول مجازات خواهد شد فقط ممکن است قاضی این رضایت را موجبی برای تخفیف مجازات قرار دهد.

-شاکی خصوصی غیر دولتی مثل افراد عادی می توانند مراتب رضایت خود نسبت به جرم جعل و استفاده از سند مجعول را اعلام کنند اما اگر شاکی ارگان دولتی باشد حق ندارد رضایت خود را نسبت به مجرم اعلام کند.

-چون آنچه که در حافظه انواع دیسکهای کامپیوتری ثبت و ضبط می شود مصداق نوشته دارند بنابراین دست کاری دراین دیسک ها و به عبارتی جعل و استفاده از آنها مشمول عنوان مجرمانه جعل و استفاده از سند مجعول را دارند.

-اگر چکی را به صورت سفید امضاء در اختیار دیگری قراردهیم و گیرنده آن را پر کند و رقم وتاریخ و… در آن درج کند مشمول عنوان مجرمانه جعل و استفاده از سند مجعول را ندارد چون فرض قانونی این است که صادر کننده چک خودش به دارنده اجازه داده آن را پر کند.مگر اینکه خلافش ثابت شود که اثبات این موضوع عهده مدعی است.مثل اینکه شاکی ثابت کند چک به رسم امانت نزد طرف یا مجرم بوده است.

-درعمل دادگاه ها همین که جعل و استفاده از سند مجعول برایشان محرز شود نسبت به صدور حکم مجرم درنگ نمی کنند و خیلی دنبال وجود یا عدم وجود سوء نیت مجرم نیستند.چون با محرز شدن جعل سوء نیت فرض می شود.

-صدور چک از حساب دیگری بدون شبیه سازی امضاء صاحب حساب، کلاهبرداری محسوب می شود نه جعل و استفاده از سند مجعول. اما اگر به صورت شبیه سازی امضاء صاحب حساب باشد از مصادیق جرم جعل و استفاده از سند مجعول است.

-برای احراز جرم جعل دادگاهها موضوع را به کارشناسان خط و امضاء ارجاع می دهند و ممکن است با اعتراض هریک از طرفین به هییت های کارشناسی هم ارجاع شود.

-کارشناس رسمی دادگاه نمی تواند جاعل سند مجعول را تعیین کند بلکه این دادگاه است که با سایر قراین و امارات یا همان نشانه های موجود در پرونده ممکن است پی به شناسایی جاعل ببرد و عموما استفاده کننده از سند جعلی راحتر شناسایی می شود تا شخص جاعل.

-کسی که ادعای جعل سند یا امضاء خود یا دیگری را دارد باید اصل سند مجعول را به دادگاه ارایه نماید تا دادگاه با در اختیار گزاردن آن نزد کارشناس تحقیقات لازم را انجام دهد والا با کپی سند مورد ادعای جعل، نمی توان جرم جعل و استفاده از سند مجعول را ثابت کرد.

-جعل کپی غیر مصدق یا همان برابر اصل نشده اسناد عادی و رسمی و استفاده از آنها چون امکان ضرر زدن بر اساس آنها به دیگری وجود ندارد فاقد وصف جزایی است و مجازات ندارد.اما جعل اسناد عادی و رسمی برابر اصل شده مجازات دارد.

در این مقاله به جرم جعل و استفاده از سند مجعول پرداختیم.

سوالات احتمالی خود را می توانید از قسمت پرسش و پاسخ یا ذیل همین مقاله مطرح نمایید.